Tìm Hiểu Ngay Loại Gỏi Cuốn Sử Dụng Đến 100 Loại Lá Của Vùng Tây Nguyên

Ở Tây Nguyên có một món gỏi cuốn đặc biệt phải sử dụng đến 100 loại lá mới trọn vẹn hương vị hấp dẫn của món ăn này.

Lên vùng cao Tây Nguyên, đặc biệt là ở khu vực Kon Tum, bạn sẽ được nghe nói đến một món đặc sản đặc biệt mà xem ra cũng tốn kha khá nguyên liệu chuẩn bị mà thoáng nghe qua hẳn bạn cũng không giấu nổi sự bất ngờ. Bởi là đặc sản nhất nhì của Kon Tum nên người nơi đây thường bảo nhau rằng đã lên vùng đất này mà chưa thưởng thức thì chắc chắn là chưa nên về. Và món ăn đặc biệt đó có tên gọi là gỏi lá.

Gỏi lá thực sự là món gì?

Gỏi lá là đặc sản của Kon Tum. Món ăn này có hình thức chế biến tương đối giống với gỏi cuốn. Thoáng nghe qua tên gọi, hẳn có nhiều người ngỡ rằng món ăn này chỉ đơn thuần là các loại rau sống cuốn lại cùng với bún và bánh tráng, gỏi lá thì chắc sẽ có nhiều lá hơn là gỏi cuốn. Thế nhưng điều này hoàn toàn không phải. Nếu như với các món gỏi khác thì tôm, thịt là nguyên liệu chính và rau là yếu tố phụ giúp đẩy đưa vị giác thì món gỏi lá này lại ngược lại. Đây là một loại gỏi riêng hoàn toàn và sử dụng từ 30 đến 100 loại rau lá để cuốn với tôm, thịt. Số lượng lá sẽ phụ thuộc vào mùa trong năm. Vào mùa khô, đa phần các loài cây thay lá nên chỉ có khoảng từ 30 đến 40 loại lá. Còn đến mùa mưa thì món gỏi lá sẽ có ít nhất 70 loại, thậm chí có lúc cũng đến con số 100 loại lá.

Gỏi lá là đặc sản Kon Tum. Photo: @phuclh.1990

Sở dĩ gọi là gỏi lá vì món này nhìn vào chỉ thấy toàn là màu xanh mướt mắt của lá. Tây Nguyên sở hữu “gia tài” đồ sộ các loại lá, bởi vậy, món ăn này thường được người dân nơi đây chiêu đãi các du khách phương xa như một niềm tự hào cho vùng đất bạt ngàn cây lá. 

Gỏi lá sử dụng rất nhiều loại lá và được chia làm 3 dạng.  Dạng thứ nhất là các loại lá đơn giản dễ tìm, dễ trồng trong vườn nhà như rau cải, tía tô, bạc hà, đinh lăng, kinh giới, lá sung, lá mơ, hành lá, rau má, diếp cá, rau húng,… Dạng thứ hai, tuy gần gũi nhưng khá xa lạ trên mâm cơm Việt như lá ổi, lá xoài, chùm ruột, ngũ gia bì,… Dạng thứ ba là những loại lá chỉ có tại mảnh đất Tây Nguyên và người dân phải lên rừng từ sớm tinh mơ rồi hái về, chẳng hạn như lá trâm, ngành ngạnh đỏ, mật gấu, lá bứa, từ đại bi, lạc tiên, me rừng, xầm xương, chòi mòi,… cùng hàng loạt lá cây lạ mà chỉ người địa phương mới rõ.

Một cuốn gỏi lá sẽ trông như thế này. Photo: @tungngv07

Gỏi là gồm những nguyên liệu gì?

Nếu lần đầu tiên bạn thưởng thức gỏi lá thì hẳn sẽ không khỏi choáng ngợp khi thấy món ăn được bày biện với cơ man nào là rau lá xanh mướt chiếm gần như cả bàn ăn. Đi kèm với mâm rau lá lớn là dĩa tôm, thịt luộc, bì lợn và chén nước chấm. 

Có thể nói, nước chấm là một trong những thứ quan trọng làm nên độ ngon của gỏi lá. Nước chấm được làm từ gạo nếp cho lên men đem ủ với tôm khô, thịt ba chỉ rồi xay nhuyễn với mẻ, sa tế cùng các gia vị khác. 

Nếu đầy đủ hơn thì ngoài nước chấm sẽ có thêm một chén ớt xanh hoặc tiêu xanh kèm với chút muối hột dành cho những ai thích ăn mặn hoặc cay để kích thích vị giác hơn.

Thưởng thức gỏi lá thế nào cho đúng?

Cách thưởng thức món ăn này cũng không đơn giản như món gỏi cuốn thông thường. 

Bạn không thể vội vàng mà phải theo trình tự mới có thể cuốn một chiếc gỏi thành công. Gỏi lá không sử dụng bánh tráng mà dùng chính lá để cuốn tất cả mọi thứ. Trước tiên, người ta sẽ dùng một chiếc lá mơ cuốn thành cái phễu nhỏ rồi cho tiếp khoảng từ 5 đến 7 loại lá khác nhau vào, tiếp theo là một lát thịt luộc, bì lợn, tôm rồi rưới ít nước chấm lên, thêm chút ớt xanh hoặc tiêu xanh. 

Sau khi đã cuốn xong gỏi lá thì đưa vào miệng thưởng thức ngay trong một lần. 

Những lần tiếp theo thì sẽ ăn các loại lá khác trong mâm. Tuy nhiên, lưu ý một điểm là người ta sẽ không cuốn nhiều loại lá ăn cùng một lúc mà chỉ cuốn khoảng dưới 10 lá cho 1 lần. Vậy mới dễ cầm và vừa miệng.

Nước chấm đặc biệt của gỏi lá. Photo: Phunuonline

Một cuốn gỏi lá được coi là tròn vị là khi cuốn cầm vừa tay đảm bảo đầy đủ vị đậm đà của thịt, tôm, vị cay nồng của ớt, vị mặn của muối, vị chua chua béo ngậy của nước chấm kết hợp cùng vị chua, chát, đắng, bùi của từng loại lá.

Cũng chính nhờ vào sự đa dạng của các loại lá, khi ăn tạo sự mát mẻ, đưa đẩy nơi cổ họng nên món ăn này tuy dân dã và mới chỉ có tuổi đời gần 30 năm thế nhưng gỏi lá đã trở thành một đặc sản nức tiếng ở núi rừng Tây Nguyên, không chỉ riêng Kon Tum. Gỏi lá bày bán ở rất nhiều nơi tại Tây Nguyên nhưng nếu muốn thưởng thức món ăn này đúng chuẩn nhất, ngon nhất thì vẫn nên đi đến chuỗi nhà hàng nằm trên con phố Trần Cao Vân của Kon Tum nhé!

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page – https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin’s website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan