Hổ Quyền: Khám Phá Đấu Trường Cổ Độc Nhất Vô Nhị Tại Việt Nam

Hổ Quyền là đấu trường cổ của Việt Nam tọa lạc tại Huế.

Hẳn ít ai biết rằng, Việt Nam cũng có đấu trường mãnh thú cổ xưa còn tồn tại trong thế giới hiện đại. Di tích lịch sử độc đáo này được xem là công trình kiến trúc không chỉ đối với quốc gia mà còn vươn tầm quốc tế – ví như “Colosseum của phương Đông”. Culture đang muốn nói đến đấu trường Hổ Quyền, hiện tọa lạc tại thôn Trường Đá, phường Thủy Biều, Thừa Thiên – Huế và nằm cách trung tâm Thành phố Huế khoảng 5 km. Do đó, nếu bạn có kế hoạch cho chuyến du lịch đến mảnh đất cố đô thì nhất định không thể bỏ qua địa điểm tham quan mang đậm khí thế hào hùng của lịch sử này.

Hình-0 – Hình ảnh lịch sử của Hổ Quyền. Voi được dẫn vào trường thi để đấu với hổ.  Hình ảnh bởi Pierre Dieulefils (photographer), lấy từ Wikipedia Tiếng Việt.

Sơ lược về đấu trường Hổ Quyền

Hổ Quyền là đấu trường lộ thiên hình vành khăn dùng làm nơi tổ chức các trận đấu giữa voi và hổ cho nhà vua, triều thần và dân chúng xem. Hổ Quyền được xây dựng vào năm Canh Dần 1830 – dưới thời vua Minh Mạng trị vì. 

Đây là một bộ phận cấu thành của quần thể di tích cố đô Huế đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới từ năm 1993. Năm 1998, Hổ Quyền đã được công nhận là di tích cấp Quốc gia theo Quyết định số 2009/1998 QĐ/BVHTT.

Hình 1 - Hồ Quyền là một bộ phận của quần thể di tích cố đô Huế, được UNESCO công nhận năm 1993. Nguồn ảnh: Travellive
Hình 1 – Hồ Quyền là một bộ phận của quần thể di tích cố đô Huế, được UNESCO công nhận năm 1993. Nguồn ảnh: Travellive

Ngược dòng lịch sử

Theo sử cũ ghi chép, từ thời nhà Nguyễn, triều đình đã cho tổ chức những trận đấu “vô tiền khoáng hậu” giữa hai loài vật vốn được dân gian xem là vua núi – chúa rừng: voi và hổ. Mục đích của những trận đấu mãnh thú chính là để tôn vinh sự oai dũng của hai loài vật, đặc biệt là voi; đề cao sĩ khí chiến đấu; đồng thời cũng là nơi luyện tập cho loài voi quen với không khí chiến đấu lúc lâm trận (cùng với ngựa, voi là một loài vật hỗ trợ cho các binh lính trong các cuộc chiến). Các trận đấu này được triều đình nhà Nguyễn tổ chức ở bãi đất trống rộng lớn trên cồn Dã Viên (nằm giữa dòng sông Hương, cách kinh thành khoảng 2 km). Sau đó, vì nhận thấy cồn Dã Viên không an toàn, có thể gây nguy hiểm đến tính mạng cho người xem (đã có một lần vua Minh Mạng suýt bị một con hổ tấn công trong lúc đang giao chiến với voi), triều đình mới quyết định cho xây dựng một đấu trường kiên cố nằm cách đó khoảng 2 km để nhà vua cùng các quần thần và dân chúng thuận tiện đứng ở phía trên cao để thưởng lãm. Đấu trường được vua đặt tên là Hổ Quyền.

Kiến trúc của Hổ Quyền có gì nổi bật?

Không phải đơn giản mà Hổ Quyền được thế giới chú ý và gọi là “Colosseum của Việt Nam”. Vốn dĩ, Hổ Quyền và đấu trường La Mã có nhiều điểm tương đồng. Dù không sánh bằng đấu trường La Mã về quy mô xây dựng cũng như diện tích, thế nhưng Hổ Quyền vẫn giữ được những nét riêng biệt làm nên một đấu trường cổ độc nhất vô nhị của Việt Nam. 

Công trình có cấu trúc khá đơn giản, không quá nổi bật về kiến trúc nhưng lại gây chú ý vì được xây dựng rất chắc chắn (xây bằng gạch vồ, đá thanh và vôi vữa tốt) nên ngày nay vẫn còn gần như nguyên vẹn. Hổ Quyền có cấu trúc hình vành khăn (2 vòng tường thành tạo hình tròn đồng tâm), bao gồm vòng thành trong (cao 5,8 m) và vòng thành ngoài (cao 4,75 m); có độ dày trung bình 4,5 m. Vòng thành ngoài được xây nghiêng tạo kiểu chân đế. Chu vi vòng thành ngoài là 140 m, đường kính lòng chảo (khu vực diễn ra trận đấu) là 44 m. 

Sân đấu là thảm cỏ hình tròn. Nơi vua ngự lãm quay mặt về hướng Đông Nam và được xây dựng cao hơn khán đài bình thường (cho quần thần và dân chúng) chạy quanh đấu trường. Bên trái khán đài là hệ thống bậc thang gồm 24 cấp dành cho vua và triều thần. Bên phải khán đài có một hệ thống bậc cấp khác xây tương tự dành cho các quan, binh lính và thân hào nhân sĩ. Đối diện khán đài của vua triều Nguyễn ngự lãm là 5 chuồng nhốt hổ. Tại vòng thành ngoài có một cửa làm bằng gỗ, đế làm bằng phiến đá thanh, trên đề chữ “Hổ Quyền”. Đây cũng là cổng chính để dẫn voi vào đấu trường. Xung quanh đấu trường Hổ Quyền được trang trí hoa văn là những đầu cá chép.

Dù hổ vốn được xem là loài vật mạnh nhất núi rừng nhưng phần thắng trong các trận đấu này luôn dành về phía voi. Do đó, các con hổ tham gia trận đấu đều được cắt hết nanh vuốt để không thể làm hại đến voi. 

Theo sử sách, trận chiến voi và hổ cuối cùng diễn ra ở đấu trường Hổ Quyền được tổ chức vào năm 1904 – dưới thời vua Thành Thái. Sau đó, đấu trường bị bỏ không và hoang phế do chiến tranh.

Hổ Quyền nhìn từ trên cao.
Hổ Quyền nhìn từ trên cao.

Hơn cả ý nghĩa lịch sử

Ngót nghét gần 2 thế kỷ trôi qua, đến nay đấu trường gần như vẫn còn vẹn nguyên những nét kiến trúc. Hổ Quyền như một chứng nhân của lịch sử cho một thời đã qua, tái hiện lịch sử. Cùng với ý nghĩa lịch sử, Hổ Quyền còn chứa đựng ý nghĩa sâu sắc về văn hóa, tư tưởng của thời nhà Nguyễn. Việc tổ chức các trận chiến giữa voi và hổ cốt yếu để nêu cao quan niệm “thiện luôn thắng ác”. Voi chính là đại diện cho cái thiện, cho lẽ phải, cho sức mạnh của nhà vua; hổ là đại diện cho cái ác, cho mưu đồ bất chính. 

Từ cuối năm 2019, đấu trường Hổ Quyền được Trung tâm Di tích cố đô Huế tiến hành trùng tu, bao gồm các hạng mục: hệ thống tường thành, bậc cấp, hệ thống ròng rọc gỗ mở cửa các chuồng hổ. Hiện nay, việc tu bổ đang ở trong giai đoạn hoàn thiện trùng tu. Theo kế hoạch của Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, sau khi hoàn thành trùng tu, đơn vị sẽ tổ chức tour tham quan đấu trường Hổ Quyền, điện Voi Ré.

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page – https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin’s website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan