This content is also available in: English

Trà My

Sơn Đoòng là hang động lớn nhất thế giới mà loài người đã khám phá được tính đến thời điểm hiện nay. Sơn Đoòng thuộc địa phận tỉnh Quảng Bình, Việt Nam được anh Hồ Khanh, một người dân địa phương vô tình phát hiện lần đầu tiên vào năm 1991 khi đang cố gắng tìm kiếm một nơi trú mưa. Nhưng phải đến năm 2009, khi đoàn thám hiểm Hoàng gia Anh do ông Howard Limbert dẫn đầu tham gia tìm kiếm thì thế giới mới chính thức biết đến hang động tuyệt đẹp này.

Cơn sốt về Sơn Đoòng thực sự bùng nổ sau khi kênh truyền hình Mỹ ABC News đưa những hình ảnh trực tiếp lên sóng trong chương trình Good Morning America. Ngay lập tức Sơn Đoòng trở thành điểm đến mơ ước của những tín đồ yêu thích du lịch mạo hiểm. Những hình ảnh tuyệt đẹp của Sơn Đoòng liên tục cập nhật từ các đoàn thám hiểm đã kéo theo sự quan tâm đặc biệt của du khách trong nước và quốc tế về hang động được ví như “chốn thần tiên ở nhân gian”.

Năm 2013, Sách Guinness công bố kỷ lục hang động lớn nhất thế giới dành cho hang Sơn Đoòng với các hạng mục như vị trí địa lý, người phát hiện và tổ chức khám phá và các thông số khác của hang. Thế nhưng vào năm 2014, sự kiện này vướng vào tranh cãi về tiêu chí để trở thành hang động lớn nhất thế giới, như dựa vào chiều dài, chiều rộng, chiều cao hay thể tích… Một năm sau đó, sau những tranh cãi, hang Sơn Đoòng được đưa vào Sách kỷ lục là hang lớn nhất thế giới về thể tích (38,5 triệu m3).

Câu chuyện khám phá ra hang Sơn Đoòng cũng ẩn chứa nhiều câu chuyện kỳ thú. Theo lời kể của anh Hồ Khanh, khi đó anh làm nghề tìm Trầm trong rừng. Một lần đi tìm Trầm, anh gặp một cơn giông lớn, lo sợ sẽ có lũ quét, anh Khanh quyết định đi tìm chỗ trú mưa. Thật tình cờ, nơi anh đã trú mưa… chính tại hang Sơn Đoòng. Tất nhiên lúc đó hang chưa hề có tên, chỉ khi đoàn thám hiểm và anh Khanh cùng thảo luận đưa ra một vài lựa chọn và quyết định lấy tên hang là Sơn Đoòng với ý nghĩa: Sơn là núi, Đoòng là địa danh nơi phát hiện ra vị trí của hang. Ban đầu hang được cân nhắc đặt tên là Hồ Khanh – tên người đầu tiên tìm thấy hang theo cách đặt tên thông thường người ta hay áp dụng.

Không hề ý thức được giá trị của thời điểm lịch sử, lần đầu tiên đặt chân tới cửa hang, anh Khanh nhanh chóng lãng quên trận mưa trong rừng, bỏ nghề tìm Trầm và quay trở lại với nghề nông. 15 năm sau đó, tung tích của hang lớn nhất thế giới chìm sâu vào bóng tối. Cho tới năm 2006, anh Khanh có cơ duyên gặp đoàn thám hiểm của Hiệp hội Hoàng gia Anh trong các chuyến tìm kiếm hang động mới ở Quảng Bình. Anh Khanh đem câu chuyện của mình kể cho họ nghe, đó cũng chính là lúc chuyến hành trình tìm lại hang động năm xưa bắt đầu.

Tuy nhiên, chuyến đi tìm lại hang động năm xưa đã không hoàn toàn thành công ngay từ đầu. Tất cả những gì trong trí nhớ của anh Khanh chỉ là một hang động lớn, gió thốc mạnh liên tục từ phía trong khiến anh rợn tóc gáy khi nghĩ tới truyền thuyết về những con thuồng luồng trống trong hang đá. Anh không dám vào hang mà nép bên vách đá chờ hết mưa rồi đi tiếp.

Anh Khanh dẫn đoàn thám hiểm tìm kiếm ròng rã nhiều ngày nhưng không thấy. Trong chuyến đi ấy, chính ông Howard Limbert khi quan sát hiện tượng tự nhiên khu vực xung quanh đã khẳng định với anh Khanh rằng, gần đây nhất định phải có một cái hang lớn… Tuy nhiên, thời gian không cho phép nên đoàn thám hiểm phải quay về nước Anh. Trước khi trở về nước, ông Howard Limbert dặn dò anh Khanh cố gắng tìm cho được cái hang đó.

Giữa năm 2008, một mình anh Khanh đã khăn gói vào rừng. Đi bộ hơn một ngày rừng, anh đến khu vực bản Đoòng để tìm lại hang Sơn Đoòng. Hơn một ngày, một đêm lầm lũi trong rừng, đến sáng ngày thứ 2, anh Khanh đã tìm lại được cảm giác “gió lạnh thốc mạnh từ trong hang”. Lần này anh không còn sơ “thuồng luồng” như lần trước nữa vì sau nhiều lần đi cùng đoàn thám hiểm, anh biết đó chỉ là hiện tượng thiên nhiên. Năm 2009, Sơn Đoòng chính thức được công bố sự tồn tại của mình trên toàn thế giới.

Theo các nhà địa chất học, hang Sơn Đoòng được hình thành cách đây khoảng 2 – 5 triệu năm, khi nước sông chảy ngang vùng đá vôi bị vùi lấp dọc theo một đường đứt gãy. Dòng nước gây xói mòn và tạo ra một đường hầm khổng lồ như ngày nay. Kích thước của hang Sơn Đoòng rất lớn với chiều dài ít nhất là 5km, tương đương sức chứa khoảng 68 chiếc máy bay Boeing 777. Thậm chí, con số này có thể lớn hơn bởi theo các nhà khoa học, những phương tiện hiện đại nhất ngày nay cũng chưa khám phá được hết chiều dài thực sự của hang động này.

Không chỉ nổi tiếng về kích thước khổng lồ mà hang Sơn Đoòng còn được biết tới bởi sự đa dạng trong cảnh quan sinh vật. Trong hang, các nhà thám hiểm phát hiện cả một cánh rừng nguyên sinh với thảm thực vật phong phú chưa hề có dấu vết con người. Nằm trọn bên trong không gian của hang là cả một khu rừng nguyên sinh, sông ngầm và thạch nhũ cùng điều kiện thời tiết khí hậu riêng, tách biệt hẳn so với bên ngoài. Những đám mây trong hang tạo cảnh quan hệt như ở chốn thiên đường, chỉ có tại những bộ phim dùng kỹ sảo điện ảnh điêu luyện, chưa từng thấy ngoài đời thực. Khi một ngày mới đến, hàng triệu tia nắng chiếu xuyên vào hang, tạo ra hiệu ứng ánh sáng đầy mê hoặc. Các chuyên gia thậm chí đã gọi khu rừng trong hang này là “vườn địa đàng” nhằm tôn vinh vẻ đẹp tuyệt mỹ này.