This content is also available in: English

[dropcap]Ở[/dropcap] Canada có di dân đến từ hầu như mọi quốc gia trên thế giới. Theo tài liệu “Sự Kiện Và Những Con Số” của chính phủ Canada năm 2013, có trên 177 quốc gia được xem là quốc gia xuất phát của những di dân ở Canada. Tính theo toàn cầu, có 195 quốc gia, nghĩa là 91% số quốc gia trên thế giới có đại diện ở Canada. Hiện nay, có 157,450 di dân gốc Việt sinh sống ở Canada.

Theo tài liệu Chương Trình Di Dân Canada (Tháng 10, 2004), Canada có chỉ số di dân tính theo theo đầu người cao nhất thế giới. Một nghiên cứu thực hiện năm 2013, khảo sát trên 3 triệu người, cho thấy “Canada là quê hương thứ hai của 6.8 triệu cư dân sinh ra ở nước ngoài, nghĩa là 20.6% dân số… và là tỉ số cao nhất trong nhóm G8 của những quốc gia giàu nhất.” Năm 2011, National Household Survey (NHS) cho thấy hầu hết di dân nhóm này đến từ khu vực Trung và Đông Châu Á.

Tính cách đa sắc tộc của dân số Canada đã được công nhận bởi nhiều nhà lãnh đạo nổi tiếng trên thế giới. Cựu Tổng Thống Bill Clinton đã từng nói, “Trong một thế giới mà những xung đột sắc tộc luôn xâu xé và xô đẩy các quốc gia về phía đối nghịch, Canada nổi bật như một mẫu mực nơi con người từ những nền văn hóa khác nhau có thể cùng sống và làm việc trong hòa bình, thịnh vượng, và tương kính.” Một xã hội đa văn hóa hay một quốc gia được biết đến qua nền văn hóa “pha trộn” của nó chính là điều khiến Canada khác biệt với thế giới.

Thế nhưng, có thực sự Canada luôn đón nhận di dân với vòng tay mở rộng không? Nhiều người có thể ngạc nhiên khi biết rằng trước Thế Chiến II, Canada đã không mở rộng vòng tay đón nhận những người mới đến như bây giờ. Đầu thập niên 1900, lúc còn là thuộc địa của Anh quốc, Canada cố gắng tìm cho mình một cá tính riêng biệt. Theo tự điển bách khoa về Dân Chúng Canada, mãi tới thời kỳ sau Thế Chiến II, Canada đã từng được mệnh danh là “một tảng đá bền vững của Đế Quốc Anh trong thế giới mới.” Thái độ “Người gác cửa” Canada vào thời kỳ này mặc định rằng, tốt nhất là di dân nên chấp nhận lối sống Anh quốc cho chính họ cũng như gia đình họ. Canada thời trước Thế Chiến II là một đất nước xa xôi ở tân thế giới, với triện nổi của Anh quốc gắn lên trên.

Mãi đến sau Thế Chiến II, Canada mới tách rời khỏi Anh Quốc, bắt đầu minh định lại bản sắc của mình, và chú ý đến những người muốn đến định cư ở Canada. Ngược về thời Thế Chiến II, người Canada đã ngạc nhiên khi phát hiện ra cơ hội cũng như sự phát triển kinh tế trong lãnh vực Kỹ Nghệ Đô Thị. Cơ hội kinh tế này nhanh chóng đưa tới nhu cầu tăng cường thêm những nguồn lao động và từ đó định rõ vấn đề. Chính sách di dân trước đó cản trợ việc tập hợp một lực lượng lao động. Khi nhận định rõ tình hình, giải pháp trở nên rõ ràng: phải loại bỏ những hạn chế về di trú, và di dân được dành cho nhiều thiện cảm hơn. Từ đó, Canada có một thái độ mới mẻ hơn, một thái độ cởi mở đón nhận những công dân từ mọi quốc gia trên thế giới, những người muốn tìm những cơ hội mới.

Saskatchewan là tỉnh bang đi tiên phong trong việc ban hành Dự Luật Về Dân Quyền vào năm 1947 – một đạo luật không chỉ bao gồm việc bảo đảm quyền tự do ngôn luận, tự do hội họp và tự do tôn giáo. Năm sau, Canada ký Hiến Chương Nhân Quyền, và không bao lâu sau đó, các tỉnh bang khác lần lượt làm theo – chính thức công nhận Canada là quốc gia thân thiện và đa văn hóa.

Năm 1967, những chướng ngại cuối cùng của sự kỳ thị chủng tộc đã được tháo gỡ. Theo đó, thay vì tiếp nhận đa số di dân đến từ Tây và Nam Âu Châu, Canada chuyển hướng nhận di dân từ Á Châu và khu vực Caribbean. Trước khi có sự thay đổi này, Canada chỉ có vài cộng đồng sắc tộc thiểu số.

Thế Chiến II cũng như sự sụp đổ của Sài Gòn đã là chất xúc tác cho hàng trăm ngàn người tỵ nạn rời bỏ những quốc gia bị chiến tranh tàn phá, tìm nơi ẩn náu bằng cách di dân tới Canada. Từ 1975 đến 1991, đã có gần 100,000 người Việt vượt những đoạn đường chông gai và gánh chịu những tai ương ngoài sự tưởng tượng để đến Canada, một đất nước mà họ chọn làm quê nhà.

Ngày 29 tháng Sáu, năm 2002 đã được chính phủ chọn làm ngày “Đa Văn Hóa Canada.” Ngày này đã được chọn để tôn vinh chính sách đa văn hóa, và để ghi nhận những đóng góp của những nhóm cũng như những cộng đồng sắc tộc khác nhau, đã cùng nhau đan thành cơ cấu xã hội Canada ngày nay.