This content is also available in: English

Có khi chúng ta muốn làm điều gì đó, nhưng chỉ trong chớp mắt ta lại gạt bỏ ngay ý nghĩ ta muốn làm điều đó, chính vì thái độ có-vấn-đề bắt nguồn từ những từ kiểu “nên”, “phải làm” hay “buộc phải”.

Là những cá nhân tự do và tự chủ, chúng ta không muốn  bị kiểm soát. Điều này luôn đúng suốt lịch sử – hãy nghĩ tới lịch sử nô lệ, áp chế phụ nữ hay áp đặt giờ giới nghiêm cho con cái đang tuổi lớn.

Những người chống lại tình trạng bị kiểm soát được gọi chung trong tâm lý học xã hội là ““phản động”Từ này có nghĩa là phản lại tình trạng bị kiểm soát. Rất nhiều thí nghiệm lặp đi lặp lại và các tình huống trong đời thực cũng minh họa sự phản khác tình trạng bị kiểm soát của chúng ta.

Sau đây là tình huống mà hầu hết chúng ta vẫn quen thuộc: Tài xế đang lái trên xa lộ với tốc độ 100km/h và gặp một công trường xây dựng có biển báo yêu cầu hạ tốc độ xuống 60km/h trong vòng 2km tới. Ở cuối khu công trường đó, tài xế được yêu cầu quay trở lại tốc độ cũ nhưng họ không làm. Nhìn chung, các tài xế vẫn luôn phóng nhanh hơn tốc độ ban đầu và tiếp tục như vậy trong một thời gian dài – điều đó cho thấy đây không chỉ đơn thuần là nỗ lực bù lại thời gian bi mất.

Khi chúng ta bị cản trở vì bất cứ lý do gì, luôn có một thiên hướng tự nhiên là tiếp tục lao tới hơn nữa nhằm nỗ lực thể hiện nhân cách riêng của chúng ta và quyền tự do cá nhân. Chúng ta có thể thấy ngay biểu hiện của việc tự khẳng định bản thân này gần như trong mọi lĩnh vực của đời sống.

Không ai muốn quyền tự chủ của mình bị chiếm mất hay lấn át cả. Hãy đối mặt với thực tế này, đó là chúng ta không thích bị bảo phải làm gì ngay cả khi đó là điều có lẽ chúng ta cũng muốn làm.

Lấy ví dụ, một chàng trai cường tráng mới có 22 tuổi luôn cảm thấy phấn khích cả ngày ở công sở vì biết rằng mình sau đó sẽ qua chỗ bạn gái tối nay để có một đêm ân ái nồng nàn. Anh chàng bước qua ngưỡng cửa nhà nàng và nàng đang đứng đó, người không mảnh vải che thân ngoài mỗi chiếc khăn tắm. Nàng quả thật lộng lẫy. Khi chàng tiến đến gần nàng, nàng quay sang chàng và nói: “Anh phải làm tình với em ngay bây giờ. Đó là nhiệm vụ của anh, nên làm ngay”.

Lần đầu hoặc lần hai, chàng nghĩ nàng thật quả quyết, nhưng ngay sau đó chàng sẽ lùi lại và nghĩ: “Anh sẽ làm tình với em khi nào anh muốn, chứ không phải khi em bảo anh phải làm”.

Điều này thật thú vịphải không? Cái điều mà chàng ta đã mong ngóng cả ngày dài bỗng dưng cụt hứng chỉ vì duy nhất cái từ “nên”. Chúng ta muốn có tình dục vì nó vui vẻ và đáng khao khát chứ không phải vì đó là nhiệm vụ hay “nên” làm vậy. Nói đơn giản thì chúng ta kháng cự lại cái điều chúng ta nghĩ chúng ta phải nên làm.

Thông thường là chúng ta chần chừ  vì tin rằng có những điều chúng ta nên làm thay vì chỉ quyết định một cách khôn ngoan rằng chúng ta muốn làm gì hay điều gì làm thì sẽ tốt hơn. Có sự khác biệt lớn ở đây. Làm điều chúng ta “nên làm” là một công việc. Làm điều chúng ta “muốn” hoặc làm điều gì mà nói chung là tốt nhất cho chúng ta lại là một vấn đề khác.

Hãy tự hỏi mình, “Tôi muốn làm gì và vì lý do gì?”. Điều này có thể giúp bạn hết bị bế tắc và tiếp tục tiến lên. Nên nhớ, đây là cuộc sống của bạn… hãy làm những gì bạn muốn!

Khởi động lại và nghĩ lại

  • Cố không nghĩ đến những từ như “nên” hay các quy tắc và mệnh lệnh. Ngừng ngay và sửa chữa lỗi tư duy đó.
  • Nghĩ về khía cạnh bạn muốn gì, khát khao gì, mơ ước, điều gì tốt và có lợi.
  • Tạo động lực cho bản thân bằng những lợi ích/kết quả của những việc khó khăn hoặc không mấy dễ chịu, và rồi bắt tay vào làm thôi!